Hội thảo khoa học Đổi mới phương pháp giảng dạy

Hội thảo khoa học Đổi mới phương pháp giảng dạy
Năm học 2008 – 2009
 
   Ngày 17/3/2009, Trường Đại học Sài Gòn đã tổ chức Hội thảo khoa học đổi mới phương pháp giảng dạy năm học 2008 – 2009. Tham dự Hội thảo gồm: Ban Giám hiệu nhà trường, các phòng, ban, các khoa, các đơn vị trực thuộc, đông đảo cán bộ giảng dạy của Trường Đại học Sài Gòn và một số phóng viên của các báo đài quan tâm đến ngành giáo dục.
   Trước khi bước vào hội thảo, các đại biểu đã được ban tổ chức phát tài liệu Kỷ yếu Hội thảo khoa học Đổi mới phương pháp giảng dạy năm học 2008 – 2009. Cuốn kỷ yếu đăng 26 bài nghiên cứu khoa học về đề tài đổi mới phương pháp giảng dạy. Trong đó, có 5 bài viết vềĐổi mới phương pháp giảng dạy đại học nói chung ở tất cả các khoa, các trường, đó là:
  * Bài Dạy học và đổi mới: của ThS. Nguyễn Việt Bắc, phó hiệu trưởng trường Đại học Sài Gòn. Nội dung bài viết nêu lên một triết lý: có rất nhiều phương pháp dạy học, nên sử dụng phương pháp nào khiến người học có mức độ lưu giữ kiến thức cao nhất, tạo lập cho người học khả năng sáng tạo, tư duy độc lập, phê phán, khả năng hợp tác, thích ứng với cuộc sống phát triển đầy biến động.
   * Bài Thực trạng và đề xuất giải pháp hỗ trợ việc đổi mới phương pháp dạy học của ThS. Nguyễn Kiều Dung cán bộ giảng dạy khoa SPKHTN, bài viết đã đưa ra vấn đề: Muốnđổi mới phương pháp giảng dạy đại học được tốt, cần phải có sự hỗ trợ trong việc biên soạn giáo trình; xây dựng, hoàn thiện chương trình đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin.
   * Bài Khắc phục tính ì của sinh viên của Vũ Hoài Nam, khoa SPKHT, tác giả đã nêu nguyên nhân khiến cho sinh viên phổ biến xuất hiện tính ì là vì sinh viên chưa thấy được tầm quan trọng của việc học, sức học yếu, thiếu tự tin sáng tạo, thiếu điều kiện học tập, giảng viên chưa hướng dẫn cho sinh viên cách học, cách tư duy đúng. Tác giả cũng đã đề cập đến các biện pháp khắc phục tính ì của sinh viên là tăng tính thực hành, giảm lý thuyết, kích thích tính tư duy sáng tạo cho sinh viên.
   * Bài Vấn đề cơ bản của đổi mới phương pháp giảng dạy ở bậc đại học là dạy cho sinh viên cách tự học, tự nghiên cứu của Nguyễn Phan Thu Hằng khoa quản trị kinh doanh cho rằng đổi mới phương pháp giảng dạy ở bậc đại học trước hết phải đổi mới về ý thức cả về người dạy và người học, phải hướng cho sinh viên phải biết chủ động, tích cực, sáng tạo trong học tập, dạy cho sinh viên biết cách tự học, tự nghiên cứu trong quá trình học tập của sinh viên ở các trường Đại học.
  * Bài Đổi mới nội dung chương trình đào tạo là nền tảng của việc đổi mới phương pháp giảng dạy của TS. Nguyễn Khắc Hùng khoa Tài chính – Kế toán đã khẳng định: Trước khi đổi mới phương pháp giảng dạy, nhất thiết phải đổi mới nội dung chương trình đào tạo.
21 đề tài còn lại đề cập tới sự đổi mới phương pháp giảng dạy của từng mãng riêng của các khoa trong trường Đại học Sài Gòn. Do thời gian có hạn, hội thảo nghe các tác giả trình bày một số bài tham luận như sau:
  * ThS. Hoàng Văn Xuyến khoa SPKHTN trình bày bài tham luận: Đổi mới phương pháp giảng dạy Vật lí. Thầy Xuyến cho rằng: “Phương pháp dạy học bao hàm 2 kĩ năng dạy và học. Muốn dạy tốt phải có phương pháp, có kỹ thuật và có phương tiện dạy học. Trong bộ môn vật lý Đại học Sài Gòn có hơn 50% giáo viên giảng dạy có sử dụng phương tiện nghe nhìn, đây là một con số còn khiêm tốn.
   * Bài tham luận: Đổi mới phương pháp dạy học Sinh học, Tiến sĩ Nguyễn Thị Trang Thùy khoa SPKHIN cho rằng: phương pháp dạy học ở ĐH phải phát huy cao độ tính tích cực độc lập, sáng tạo của sinh viên. Có sự kết hợp giữa thuyết trình thảo luận Xêmina. Phương pháp dạy học ĐH phải góp phần rèn luyện tay nghề cho sinh viên, có sự kiểm tra đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của sinh viên, đẩy mạnh việc viết đề cương thu hoạch.
    * Ở bộ môn Toán học, Nhà giáo ưu tú Phạm Đình Thực, Khoa GDTH có bài tham luận Kỹ thuật dịch cách giải toán từ kiểu đại số sang số học với một nguyên tắc chung là tìm cách chuyển các ẩn số, các phép biến đổi đại số…thành các hành động, hình ảnh cụ thể trong đời sống hoặc thành các sơ đồ hình vẽ…mà học sinh tiểu học có thể nhìn rõ được, hình dung được hoặc thao tác được.
 Ở các bộ môn xã hội, có rất nhiều bài tham luận:
   * Về bộ môn lịch sử, TS. Nguyễn Đức Hòa, GVC khoa SPKHXH có bài tham luận Thực trạng và biện pháp thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy lịch sử ở trường Đại học Sài Gòn, tác giả đã nêu lên những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy môn lịch sử hiện nay ở Đại học Sài Gòn. Đồng thời tác giả đã khẳng định đổi mới phương pháp giảng dạy lịch sử ở bậc Đại học phải dựa trên 3 yêu cầu cơ bản là: giáo dưỡng, giáo dục và phát triển tư duy.
    * Bộ môn văn học, ThS. Trần Thúy Liễu khoa SPKHXH có bản tham luận một số giải pháp đổi mới phương pháp dạy hoc học phần “lý luận văn học” theo học chế tín chỉ nêu bật một số phương pháp nên áp dụng trong một bài giảng là: Diễn giãi - thuyết trình, semina, thực hành, có sự rèn luyện cho sinh viên kỹ năng tự nghiên cứu giáo trình, tự học, lập kế hoạch học tập và xây dựng hồ sơ tự học, dựa trên cở sở đó để đánh giá kết quả và cho thi học phần cho sinh viên. 
    * Bản tham luận Những bất cập trong quan hệ kênh hình – kênh chữ của sách giáo khoa Tiếng Việt 1 của TS. Bùi Thanh Truyền, Đại học sư phạm Huế đã dẫn chứng và phân tích những hạn chế cần khắc phục trong quan hệ kênh hình – kênh chữ. Để nâng cao chất lượng dạy học khi biên soạn sách giáo khoa nên thiết kế tranh, ảnh gọn rõ, đơn giản, không rườm rà; Tranh ảnh từng bài phải làm nổi bật yếu tố trung tâm. Phải có sự nhất quán trong hệ thống kênh hình, kênh chữ trong suốt nội dung chương trình. Khi giáo viên dạy học, cần chủ động lựa chọn, thiết kế lại tranh,ảnh cho phù hợp với đặc điểm của đối tượng học sinh mình công tác, với nội dung và yêu cầu bài học.
   * Bài đổi mới phương pháp giảng dạy tâm lý học mầm non và tâm lý học sư phạm trình độ đào tạo cao đẳng và đại học của TS. Nguyễn Thị Hồng Phượng khoa Giáo dục mầm non nêu lên một thực trạng giảng dạy học phần tâm lý học lứa tuổi mầm non và tâm lý học sư phạm (TLHMN&TLHSP) là phần lớn các giảng viên vẫn sử dụng biện pháp thuyết giảng là chủ yếu, các biện pháp dạy học mới có được áp dụng nhưng chưa thường xuyên, chưa có nhiều sinh viên tự nghiên cứu,tự học. Tác giả cũng đưa ra hướng giải quyết phải có sự kết hợp3 yếu tố: Về môi trường học tập phải được cải thiện; Về giảng viên, cần sử dụng phim ảnh minh họa trong bài giảng hoặc giao nhiệm vụ cho sinh viên sưu tập phim ảnh hay ghi âm; Về trẻ em có thể hiện các quá trình, trạng thái tâm lý. Nghiên cứu vận dụng và thực hiện phương thức “ kiến thức nào, biện pháp đó”; Về phía sinh viên cần được giao quyền tự chủ trong quá trình học nhiều hơn nữa.
      Qua các bản tham luận, có nhiều ý kiến đóng góp, tranh luận sôi nổi, thể hiện sự năng động, nhiệt tình của số đông đại biểu tham dự. Để kết thúc hội thảo, Thầy Nguyễn Việt Bắc, thay mặt Chủ tịch đoàn, đánh giá các bản tham luận đều đạt chất lượng tốt, đồng thời nêu lên những vấn đề cần tiếp tục quan tâm thực hiện như sau:
    + Các nhà quản lý giáo dục, các thầy cô giáo và tất cả mọi người trong cộng đồng xã hội nên có quan niệm đúng đắn trong việc nhìn nhận:Đổi mới phương pháp Giảng dạy ở các trường phổ thông và ở bậc đại học có khác nhau như thế nào? để có sự đổi mới ra sao cho phù hợp.
     + Dù đổi mới phương pháp giảng dạy nào cũng đòi hỏi giáo viên phải đầu tư nhiều công sức vào nghiên cứu, hướng dẫn, uốn nắn cho sinh viên học theo cách: Dạy ít, hiểu nhiều, sinh viên tự học là chính. Biến nội dung học tập thành nhiệm vụ của người học mới đạt hiệu quả cao.
     + Biết vận dụng công nghệ thông tin vào việc dạy và học. Thực hiện tốt các cấp độ: Cấp độ 1: Tìm kiếm, lưu giữ, chia sẽ thông tin; Cấp độ 2: Chế tác sản phẩm công nghệ dạy học mới và cấp độ 3 là: Xây dựng mối quan hệ tương tác giữa thầy và trò hoàn toàn mới trên cơ sở sử dụng công nghệ thông tin.
                                                                                                 
                                                                                            Viết Toàn tổng lược

 
TS. Nguyễn Viết Ngọan - phát biểu tại hội nghị